X
تبلیغات
رایتل

.:| مرمت آثار و ابنیه تاریخی |:.

- Historic Building Reparation

منظر شهری خوزستان

Khuzestan Urban Landscape

 Read more to go and do not forget to comment


منظر شهری خوزستان

گزارش حاضر نتیجه سفر پژوهشی سه روزه (5 تا 9 دی ماه 86) به استان خوزستان و بازدید از شهرهای دزفول ، شوشتر و شوش است و بخش عمده ای از اطلاعات ، محصول برداشت میدانی گروه منظر شهری می باشد.

ماحصل تلاش این گروه ، در قالب گزارش های مستقل فردی است که در ادامه ارائه خواهد شد.
در شهرهای مورد مطالعه ، عمدتا دو نوع بافت قدیم و جدید به چشم می خورد که توجه اصلی ما در این گزارش به بافت قدیم آنها می باشد. 



بافت شهری دزفول


بافت قدیم دزفول را بافت ارگانیکی تشکیل می دهد که در حاشیه رودخانه شکل گرفته است. جهت گیری های متفاوتی در احجام خالص آن به چشم می خورد که این ویژگی باعث می شود حجم ها از یکنواختی خارج شده و سایه روشن های متنوعی بر روی بدنه بناها به وجود آید. بناها معمولا یک یا دو طبقه هستند و بناهای بلند مرتبه در این بافت دیده نمی شود که باعث حفظ مقیاس انسانی فضاها می شود. 



منظر شهری شوش از نظرگاه قلعه تاریخی شوش



منظر شهری دزفول از یکی از نظر گاه های داخلی بافت


پوشش گیاهی این مناطق بیشتر شامل درختان کنار، نخل و کهور می شود که با اقلیم گرم و مرطوب منطقه سازگاری کامل دارند و معمولا به صورت تک درخت در فضاهای جمعی داخل بافت و یا همجوار بناهای مسکونی خود نمایی می کند. این همنشینی تک درخت کنار با بنا تصویری است که به عنوان منظر بافت مسکونی خوزستان در ذهن بیننده جای می گیرد.
جنس مصالح بنا ها اغلب آجر و خشت و گل می باشد. رنگ یکدست خاک در جداره ها و آبی آسمان در انتهای آن به همراه رنگ سبز درختان ، رنگ های خالص و غالب موجود در این شهرها هستند که حس مطلوب و متفاوتی را نسبت به بافت های مدرن در بیننده پدید می آورند. 



همنشینی بنا با درخت کنار و ترکیب رنگهای خاص جداره و آسمان


ویژگی دیگری که بافت ارگانیک را از انواع دیگر آن متمایز می کند ، معابر کم عرض آن است که محور مستقیم ندارند و دائما در حال تغییر جهت هستند. این تغییر محورها باعث به وجود آمدن توالی در دید می شود و دیدهای غیر منتظره را پدید می آورد و تنوع مطلوبی در محور های دید ایجاد می شود.
عامل دیگری که در به وجود آمدن دید های متولی موثر است ، وجود ساباط هایی است که گهگاه در طول این محورها به دیده می آیند و موجب به وجود آمدن سایه روشن هایی در طول مسیر می شوند و در عین حال به عنوان نقاط عطف شاخصی در داخل بافت عمل می کنند. 



دید های متوالی


محورهای دید در کوچه ها عموما از یک سو به یک بنا منتهی می شود و از سوی دیگر منظر رودخانه در دیدرس قرار می گیرد که به دلیل تناسبات خاص کوچه ها این تصویر قاب شده و تصویر مطلوبی به وجود می آید.
علاوه بر این محورهای دید ، در برخی نقاط هم گشودگی هایی در این محورها وجود دارد که به عنوان نظرگاه عمل می کنند. این نقاط عطف، علاوه بر اینکه نقش فضای جمعی را به عهده دارند ، دیدهای خاصی را از درون به بیرون بافت به دست می دهند. در عین حال از محور حاشیه رودخانه دید کلی از بیرون به درون را شاهد هستیم که به دلیل توپوگرافی خاص زمین این دید ، تصویر نسبتا جامعی از بافت می باشد. 



دید به رود خانه از انتهای گذر ها


نشانه های شهری در شهرهای خوزستان عمدتا شامل نشانه های مذهبی (مناره ها و گنبد ها) می باشد. گنبد مساجد و امامزاده ها که عمدتا از نوع ارچین می باشد، در این شهرها به عنوان نشانه های بسیار قوی شهری عمل می کنند. از نمونه های بارز این نوع نشانه ها می توان به امامزاده رودبند دزفول ، امامزاده عبدا... شوشتر و مقبره دانیال نبی در شوش اشاره کرد.
ویژگی های ذکر شده اکثرا در هر سه شهر مشترک بوده و ومی توان آن ها را به عنوان خصوصیات منظر شهری خوزستان در بافت قدیم در نظر گرفت. 




مهسا طیبی فر / فارغ التحصیل رشته معماری منظر دانشگاه تهران


تاریخ ارسال: 1389/08/29 ساعت 12:09 ب.ظ | نویسنده: m. d | چاپ مطلب 0 نظر